Nhìn lại năm 2025, thị trường tiền mã hóa đã chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của xu hướng bảo mật trên chuỗi (on-chain privacy). Đây được xem là một năm bản lề khi những dự án tập trung vào tính ẩn danh như Zcash ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng lên đến 600%, trở thành một trong những câu chuyện thành công nhất của năm. Không đứng ngoài cuộc chơi, các hệ sinh thái lớn như Ethereum và Solana cũng đã công bố những sáng kiến quan trọng nhằm tích hợp khả năng bảo mật vào mạng lưới của mình.
Sự bùng nổ của các công nghệ bảo vệ quyền riêng tư như bằng chứng không kiến thức (Zero-Knowledge Proofs - ZK) và mã hóa đồng hình hoàn toàn (FHE) đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng. Nhiều nhân vật có tầm ảnh hưởng, điển hình như Mert Mumtaz – CEO của Helius, đã không ngần ngại gọi đây là "mùa của sự riêng tư".
very bullish on privacy coins over the coming months, years, and decades
— mert | helius (@mert) December 20, 2025
encrypt the money https://t.co/8IfGPLDYup
Quan trọng hơn, giới chuyên gia nhận định rằng tính riêng tư chính là chìa khóa then chốt để thúc đẩy sự chấp nhận của các tổ chức tài chính truyền thống, bởi lẽ không một doanh nghiệp nào muốn mọi giao dịch kinh doanh của mình bị phơi bày hoàn toàn trên một cuốn sổ cái công khai.
Vậy bước sang năm 2026, bức tranh về quyền riêng tư trên blockchain sẽ thay đổi như thế nào? Dưới đây là những phân tích và dự đoán từ bốn chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này.
Sự trỗi dậy của Stablecoin ẩn danh trong thanh toán toàn cầu
Theo nhận định của Khushi Wadhwa, Giám đốc phát triển kinh doanh tại Predicate, năm 2026 sẽ đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của stablecoin ẩn danh, đưa chúng trở thành lớp nền tảng cốt lõi trong hạ tầng thanh toán toàn cầu. Thay vì sự minh bạch tuyệt đối như trước đây, chúng ta sẽ chứng kiến sự ra đời của các loại stablecoin được tích hợp sẵn khả năng tùy chỉnh quyền riêng tư. Điều này bao gồm các tính năng như tiết lộ có chọn lọc, làm mờ số tiền giao dịch, hoặc trong một số trường hợp là ẩn danh hoàn toàn cả người gửi lẫn người nhận.
Động lực chính thúc đẩy xu hướng này xuất phát từ nhu cầu thanh toán thực tế. Các doanh nghiệp cần sự bảo mật để bảo vệ các mối quan hệ thương mại nhạy cảm và dòng tiền của kho bạc, trong khi người dùng cá nhân ngày càng e ngại việc sử dụng các kênh thanh toán quá minh bạch. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc các hệ thống này sẽ hoạt động ngoài vòng pháp luật.
Ngược lại, chúng sẽ tích hợp các cơ chế kiểm soát chính sách, cho phép tuân thủ các quy định tài chính mà không cần hy sinh quyền riêng tư cơ bản. Kết quả là định nghĩa về "thanh toán tuân thủ" trên chuỗi sẽ được viết lại, biến stablecoin ẩn danh thành phương tiện ưu tiên cho cả thanh toán tổ chức và giao dịch hàng ngày.
Công nghiệp hóa các giải pháp bảo mật
Paul Brody, Lãnh đạo toàn cầu về Blockchain tại EY, dự đoán rằng năm 2026 sẽ là thời điểm quyền riêng tư trên chuỗi bắt đầu được "công nghiệp hóa". Chúng ta đang chứng kiến sự chuyển dịch từ lý thuyết sang thực tiễn khi hàng loạt giải pháp như Aztec, Nightfall, Railgun hay COTI đang dần thoát khỏi giai đoạn thử nghiệm (testnet) để đi vào hoạt động chính thức.
Mặc dù vậy, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Hiện tại, số lượng ví điện tử hỗ trợ các tính năng bảo mật nâng cao này còn rất hạn chế. Bên cạnh đó, cách tiếp cận đối với việc tuân thủ quy định pháp lý vẫn chưa có sự thống nhất rõ ràng trên toàn cầu. Quy mô áp dụng rộng rãi sẽ khó đạt được cho đến khi những rào cản này được giải quyết, nhưng rõ ràng năm 2026 sẽ là điểm khởi đầu cho việc đưa các công nghệ bảo mật phức tạp vào ứng dụng thực tế đời sống.
Tiếp cận quyền riêng tư một cách thực dụng và linh hoạt hơn
Một góc nhìn thú vị khác đến từ Bobbin Threadbare, đồng sáng lập Miden, khi cho rằng quyền riêng tư không nên được nhìn nhận dưới lăng kính nhị phân – tức là hoặc hoàn toàn công khai, hoặc hoàn toàn bí mật. Trong thế giới thực, cả hai thái cực này đều không khả thi. Sự minh bạch tuyệt đối làm mất đi tính riêng tư cần thiết của người dùng trung thực, nhưng sự ẩn danh tuyệt đối lại tạo điều kiện cho tội phạm lách luật, gây hại cho chính cộng đồng.
Dự kiến trong năm 2026, thị trường sẽ bắt đầu chấp nhận quan điểm "đánh đổi". Chúng ta sẽ thấy sự xuất hiện của các mô hình bảo mật có điều kiện: cung cấp sự riêng tư hạn chế cho các giao dịch rủi ro cao để ngăn chặn hành vi xấu, đồng thời đảm bảo sự riêng tư tuyệt đối cho các giao dịch rủi ro thấp. Cơ chế này phần nào mô phỏng cách tiền mặt vận hành trong thế giới thực, tạo ra sự cân bằng cần thiết giữa tự do cá nhân và an ninh mạng lưới.
Chuẩn mực mới về khả năng kháng cự rủi ro
Đồng tình với quan điểm trên, Wei Dai, Đối tác nghiên cứu tại 1kx, tin rằng "quyền riêng tư kháng cự rủi ro" (threat-resistant privacy) sẽ trở thành tiêu chuẩn mặc định được chấp nhận rộng rãi. Thay vì theo đuổi những lý tưởng bảo mật tuyệt đối nhưng xa vời, các dự án sẽ tập trung vào những giải pháp thực dụng hơn. Mục tiêu là giúp các cá nhân và doanh nghiệp hoạt động trên chuỗi một cách an toàn, đồng thời ngăn chặn các tác nhân xấu lợi dụng giao thức bảo mật để rửa tiền.
Khái niệm "kháng cự rủi ro" này sẽ được hiện thực hóa qua hai nhóm giải pháp chính. Nhóm thứ nhất là các giải pháp bảo mật có điều tiết, áp dụng việc trì hoãn nạp tiền hoặc giới hạn số lượng chuyển khoản trong giao thức để kiểm soát tốc độ dòng tiền.
Nhóm thứ hai là các giải pháp bảo mật có trách nhiệm, hoạt động không giới hạn tốc độ nhưng sẽ có một bên giám sát thông tin chịu trách nhiệm truy vết đồ thị giao dịch trong trường hợp xảy ra các vụ tấn công hoặc xâm phạm nghiêm trọng. Cách tiếp cận này hứa hẹn sẽ mang lại một môi trường tài chính phi tập trung lành mạnh và bền vững hơn trong tương lai.
Bước chuyển mình từ lý tưởng sang thực tiễn
Nhìn lại toàn cảnh các dự báo, có thể thấy năm 2026 sẽ không chỉ là năm của những đột phá công nghệ đơn thuần, mà quan trọng hơn, đó là năm của sự trưởng thành về tư duy trong lĩnh vực tiền mã hóa. Chúng ta đang dần bước qua giai đoạn sơ khai với những tranh cãi gay gắt giữa hai thái cực ẩn danh tuyệt đối và minh bạch hoàn toàn. Thay vào đó, thị trường đang hướng tới một điểm cân bằng mới – nơi quyền riêng tư song hành cùng trách nhiệm và sự tuân thủ.
Sự xuất hiện của các đồng stablecoin thế hệ mới, cùng với các giải pháp bảo mật kháng cự rủi ro, cho thấy các nhà phát triển đã thực sự lắng nghe "nhịp thở" của nền kinh tế thực. Việc giải quyết bài toán hóc búa giữa nhu cầu bảo mật dữ liệu của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý của cơ quan chức năng chính là chìa khóa vàng để mở ra cánh cửa đón nhận dòng vốn từ các định chế tài chính lớn. Khi những rào cản kỹ thuật dần được tháo gỡ và khung pháp lý trở nên rõ ràng hơn, năm 2026 hứa hẹn sẽ đặt nền móng vững chắc cho một kỷ nguyên tài chính số an toàn, hiệu quả và nhân văn hơn.
