Năm 2026 không chỉ đánh dấu cột mốc pháp lý quan trọng khi Luật Công nghiệp Công nghệ số và các quy định thí điểm (Sandbox) về tài sản số chính thức đi vào đời sống, mà còn là thời điểm thị trường Việt Nam chứng kiến một cuộc chuyển giao quyền lực ngoạn mục.
Nếu nhìn sang nước láng giềng Thái Lan, nơi Bitkub đã định hình cuộc chơi từ nhiều năm trước, chúng ta sẽ thấy Việt Nam đang bước đi trên một con đường tương tự nhưng với tốc độ nén và quy mô dòng vốn khốc liệt hơn nhiều. Đó không đơn thuần là sự sao chép, mà là sự nâng cấp của mô hình "Sàn giao dịch được bảo trợ bởi ngân hàng".
Sự trỗi dậy của "sàn nhà băng" và cái kết cho kỷ nguyên startup tự phát
Nhìn lại hành trình của Thái Lan, Bitkub khởi đầu như một startup công nghệ đơn thuần, phải mất nhiều năm chật vật chứng minh năng lực trước khi lọt vào mắt xanh của các ngân hàng lớn như SCB hay được định giá tỷ đô. Tuy nhiên, tại Việt Nam năm 2026, câu chuyện lại diễn ra theo một kịch bản hoàn toàn khác biệt. Các ngân hàng thương mại và tập đoàn chứng khoán lớn không chờ đợi để mua lại một "Bitkub Việt Nam" nào đó, thay vào đó, họ trực tiếp tham gia kiến tạo cuộc chơi ngay từ vạch xuất phát.
Sự tham gia này đến từ nhu cầu bức thiết trong việc giữ chân dòng tiền. Khi hành lang pháp lý đã mở, các định chế tài chính hiểu rằng nếu họ không cung cấp dịch vụ giao dịch tài sản số, dòng tiền khổng lồ của khách hàng sẽ tiếp tục chảy máu ra các sàn quốc tế hoặc thị trường chợ đen (OTC). Chính vì thế, sự ra đời của các sàn giao dịch gắn liền với hệ sinh thái ngân hàng hay công ty chứng khoán (như mô hình TCEX hay SSI Digital đang được đồn đoán) là một bước đi chiến lược.
Tại đây, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở giao diện đẹp hay phí giao dịch rẻ, mà nằm ở "tấm khiên pháp lý" và khả năng thanh khoản tiền pháp định (VND) tức thì – điều mà các startup công nghệ đơn lẻ không thể nào sao chép được.
Sự tương quan và độ trễ chiến lược giữa Thái Lan và Việt Nam
Để hình dung rõ hơn về sự dịch chuyển này, bảng dưới đây đối chiếu trực tiếp mô hình đã thành công tại Thái Lan và thực tế đang diễn ra tại Việt Nam trong năm 2026:
| Đặc điểm | Thái Lan (Mô hình tiền nhiệm) | Việt Nam (2026 - Giai đoạn tăng tốc) |
| Người chơi chính | Sự phân tranh giữa Bitkub (Sàn nội khởi nghiệp) và các liên doanh sau này như Binance TH (Gulf), Orbix (K-Bank). | Các Ngân hàng/Tập đoàn tài chính nội địa nhảy vào ngay từ đầu (Techcombank, VPBank, SSI...) với vị thế người mở đường. |
| Cách tiếp cận thị trường | Ngân hàng đi sau, thường chọn giải pháp M&A (mua lại) hoặc đầu tư vào các sàn đã có thị phần để rút ngắn thời gian. | Ngân hàng/Tập đoàn tự lập sàn hoặc lập liên doanh mới ngay khi có Luật, bỏ qua giai đoạn mua lại các sàn nhỏ lẻ. |
| Lợi thế cạnh tranh cốt lõi | Tích hợp vào ứng dụng ngân hàng (như K-Plus) để nạp rút tiền Baht, nhưng vẫn là hai thực thể tách biệt. | Tích hợp sâu vào hệ sinh thái Mobile Banking (Super App), coi tài sản số là một lớp tài sản nằm chung với tiết kiệm và chứng khoán. |
| Chiến lược của Sàn Quốc tế | Binance, Bybit,... buộc phải tìm đối tác địa phương (như Gulf Energy) để xin giấy phép hoạt động hợp pháp. | Các sàn lớn như Binance, OKX,... đang ráo riết tìm kiếm các "cái bắt tay" với các tập đoàn viễn thông hoặc công nghệ Việt (Viettel, FPT...) để nhập cuộc. |
Cuộc thanh lọc về chất lượng tài sản và sự lên ngôi của RWA
Một điểm tương đồng sâu sắc khác giữa hai thị trường nằm ở quy chuẩn niêm yết. Thái Lan từng rất mạnh tay qua các quy định của SEC nhằm loại bỏ các loại Meme coin vô giá trị hay Fan token thiếu tính ứng dụng, buộc các sàn như Bitkub phải tuân thủ nghiêm ngặt. Việt Nam năm 2026 cũng đang đi theo lộ trình này nhưng với tư duy quản lý rủi ro chặt chẽ hơn.
Các sàn giao dịch thế hệ mới tại Việt Nam sẽ không phải là nơi dung dưỡng cho các cơn sốt đầu cơ ngắn hạn. Thay vào đó, danh mục niêm yết sẽ tập trung vào các tài sản số "Blue-chip" (như Bitcoin, Ethereum) và đặc biệt là xu hướng Token hóa tài sản thực (RWA - Real World Assets).
Chúng ta sẽ thấy sự xuất hiện của trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ quỹ, hay thậm chí là bất động sản được chia nhỏ dưới dạng token và giao dịch hợp pháp trên các sàn này. Đây chính là điểm chạm nơi thị trường tài chính truyền thống và tài sản số hòa làm một, biến các sàn giao dịch trở thành một phần không thể tách rời của hệ thống kinh tế quốc gia, chứ không còn là một "sòng bạc số" bên lề xã hội.
Thách thức của sự "nhập tịch" đối với các ông lớn quốc tế
Trong bối cảnh các "tay to" nội địa đang chiếm lĩnh ưu thế sân nhà nhờ nắm giữ cổng thanh toán VND, các sàn quốc tế như Binance hay OKX buộc phải thay đổi chiến thuật. Bài học từ Binance Thái Lan (hợp tác với Gulf Energy) là kim chỉ nam duy nhất: Muốn tồn tại, phải "nhập tịch".
Tại Việt Nam, điều này đồng nghĩa với việc các sàn quốc tế sẽ phải chấp nhận chia sẻ lợi nhuận, chuyển giao công nghệ và quan trọng nhất là chia sẻ dữ liệu người dùng với các đối tác nội địa để đổi lấy tấm giấy phép hoạt động. Cuộc chiến năm 2026, vì thế, không phải là cuộc chiến về công nghệ blockchain ai ưu việt hơn, mà là cuộc cờ vua về ngoại giao và liên minh lợi ích giữa dòng vốn ngoại và hạ tầng nội.
