Mới đây, mạng xã hội X (trước đây là Twitter) đã có những động thái quyết liệt nhằm siết chặt hoạt động của các dự án thuộc nhóm InfoFi. Đây là những mô hình cho phép người dùng kiếm tiền hoặc token thông qua việc đăng bài và tương tác trên nền tảng. Động thái này ngay lập tức tác động mạnh đến thị trường tiền mã hóa, thổi bay giá trị của các đồng token dẫn đầu mảng này như Kaito và Cookie, đồng thời đặt ra bài toán sinh tồn nan giải cho cả hệ sinh thái.
Cuộc chiến chống lại nội dung rác và bot tự động
Nguyên nhân chính dẫn đến quyết định cứng rắn này của X xuất phát từ tình trạng "spam" tràn lan. Theo Nikita Bier, Trưởng bộ phận sản phẩm của X, nền tảng này đang tiến hành thu hồi quyền truy cập vào cổng dữ liệu (API) đối với các dự án khuyến khích người dùng đăng bài để nhận thưởng. Ông Bier tiết lộ rằng, mặc dù các dự án này từng chi trả hàng triệu USD để sử dụng gói dịch vụ doanh nghiệp, nhưng X không còn muốn duy trì loại hình hoạt động này nữa.
Ban lãnh đạo của X nhận định rằng cơ chế thưởng token cho việc đăng bài đã vô tình khuyến khích các hành vi tiêu cực. Người dùng vì muốn kiếm lời đã liên tục đăng tải những nội dung lặp đi lặp lại, trả lời bài viết một cách vô nghĩa hoặc sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo ra các bình luận rác. Điều này làm giảm nghiêm trọng chất lượng nội dung và trải nghiệm của người dùng thật trên mạng xã hội này. Do đó, việc cắt đứt quyền truy cập dữ liệu được xem là bước đi cần thiết để làm sạch môi trường thông tin.
Cú trượt giá của "song mã" InfoFi: Kaito và Cookie
Để độc giả dễ hình dung, InfoFi (viết tắt của Information Finance) là thuật ngữ chỉ việc biến thông tin và sự chú ý thành tài chính. Trong thế giới tiền mã hóa, mô hình này hoạt động đơn giản theo cơ chế: người dùng càng đăng nhiều bài, càng tương tác nhiều thì càng nhận được nhiều token. Hai cái tên nổi bật nhất đang dẫn đầu xu hướng này chính là Kaito và Cookie. Cả hai dự án đều đóng vai trò trung gian, nhận ngân sách từ các đối tác muốn quảng bá thương hiệu, sau đó phân phối lại phần thưởng cho người dùng dựa trên mức độ ảnh hưởng và tương tác của họ trên X.
Nếu Kaito nổi tiếng với việc thưởng token cho người dùng theo dõi và phân tích thị trường, thì Cookie cũng không kém cạnh khi tạo ra một hệ sinh thái nơi dữ liệu tương tác của người dùng được quy đổi trực tiếp thành tài sản số. Tuy nhiên, khi thông tin về việc X thắt chặt chính sách được công bố, cả hai "ông lớn" này đều hứng chịu đợt bán tháo mạnh mẽ. Trong khi Kaito ghi nhận mức giảm khoảng 25% giá trị, thì token của Cookie cũng rơi vào tình cảnh tương tự với đà giảm sâu gần 30%, phản ánh tâm lý hoảng loạn của nhà đầu tư khi "nguồn sống" từ API của X bị cắt đứt.
Cộng đồng chia rẽ giữa lợi ích và trải nghiệm
Sự kiện này đã tạo ra hai luồng ý kiến trái chiều rõ rệt trong cộng đồng tiền mã hóa. Một bên bày tỏ sự lo ngại cho những người sáng tạo nội dung, cho rằng nguồn thu nhập của họ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi các kênh kiếm tiền như Kaito hay Cookie bị vô hiệu hóa. Họ xem đây là một bước lùi đối với sự tự do phát triển của các ứng dụng phi tập trung trên nền tảng mạng xã hội.
Ngược lại, một bộ phận lớn người dùng lại nhiệt liệt hoan nghênh quyết định này. Họ cho rằng việc dọn dẹp các dự án InfoFi sẽ giúp loại bỏ hàng loạt tài khoản ảo, bot tự động và những bình luận vô giá trị đang làm rác bảng tin hàng ngày. Đối với nhóm này, trải nghiệm lướt mạng xã hội sạch sẽ và chất lượng quan trọng hơn việc kiếm những khoản tiền lẻ từ việc đăng bài "công nghiệp". Động thái của X cho thấy họ đang ưu tiên chất lượng nền tảng hơn là doanh thu ngắn hạn từ việc bán dữ liệu API cho các dự án này.
Hướng đi nào cho Kaito và Cookie để tiếp tục sinh tồn?
Đứng trước nguy cơ bị loại bỏ hoàn toàn khỏi sân chơi nếu tiếp tục phụ thuộc vào X, các chuyên gia phân tích cho rằng Kaito và Cookie buộc phải thực hiện những cuộc chuyển dịch mô hình mang tính sống còn. Hướng đi khả thi nhất hiện nay là dịch chuyển trọng tâm sang các mạng xã hội phi tập trung (Decentralized Social) như Farcaster hay Lens Protocol. Tại "vùng đất mới" này, dữ liệu người dùng không bị kiểm soát bởi một công ty độc quyền, cho phép các mô hình InfoFi hoạt động tự do hơn mà không lo sợ rủi ro bị cắt API đột ngột.
Bên cạnh việc tìm nền tảng mới, một giải pháp khác mang tính bền vững hơn là thay đổi cốt lõi sản phẩm. Thay vì tập trung vào việc trả thưởng cho tương tác - vốn dễ sinh ra spam, hai dự án này cần chuyển mình trở thành những nền tảng phân tích dữ liệu chuyên sâu. Bằng cách sử dụng AI để lọc và cung cấp thông tin thị trường chất lượng cao thay vì khuyến khích số lượng bài đăng, Kaito và Cookie có thể giữ chân người dùng bằng giá trị thực tế thay vì những phần thưởng token ngắn hạn. Đây được xem là liều thuốc thử khắc nghiệt nhưng cần thiết để chứng minh giá trị nội tại của InfoFi trong giai đoạn thị trường ngày càng khắt khe hơn.
