Tiêu chuẩn cao cho doanh nghiệp, ‘lọc’ thị trường ngay từ đầu
Chia sẻ tại Đối thoại chuyên đề “Pháp lý mở đường và mô hình phát triển thị trường tài sản số Việt Nam” ngày 26/1, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường Chứng khoán (UBCKNN) cho biết, Nghị quyết 05 ra đời trong bối cảnh đặc biệt khi Việt Nam vẫn đang nằm trong “vùng xám” của FATF – Lực lượng đặc nhiệm tài chính toàn cầu về phòng, chống rửa tiền.
Theo ông Hòa, FATF hiện đưa ra 17 hành động khuyến nghị, trong đó hành động số 6 liên quan trực tiếp đến thị trường tài sản mã hóa, và Việt Nam bị đánh giá là quốc gia tiềm ẩn rủi ro về phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực này. Đây là sức ép lớn buộc Việt Nam phải sớm xây dựng khung pháp lý để thể hiện quyết tâm quản lý, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Trên tinh thần đó, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp cùng Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng khung pháp lý thí điểm cho thị trường tài sản mã hóa. Ngày 9/1/2025, Nghị quyết 05 chính thức được ban hành.
Mục tiêu xuyên suốt của Nghị quyết 05, theo đại diện UBCKNN, là đưa thị trường tài sản mã hóa vào quản lý, tiến tới hình thành thị trường tài sản mã hóa tập trung tại Việt Nam. Qua đó, mở ra kênh đầu tư mới cho người dân, kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp, tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu then chốt của FATF về phòng chống rửa tiền.
“Trong quá trình làm việc trực tiếp với FATF tại Thái Lan, một trong những điểm được đánh giá cao là Nghị quyết 05 đã định nghĩa rõ các hoạt động của thị trường tài sản mã hóa, nêu cụ thể phạm vi và cách thức quản lý”, ông Hòa cho biết.
Theo thiết kế của Nghị quyết 05, thị trường tài sản mã hóa sẽ được cấu trúc thành hai lớp. Ở thị trường sơ cấp, Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp trong nước phát hành tài sản mã hóa dựa trên tài sản thực, hướng tới nhà đầu tư nước ngoài nhằm thu hút nguồn lực cho phát triển kinh tế và phục vụ mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.
Trong khi đó, với thị trường thứ cấp, cơ quan quản lý thừa nhận đây là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi nhà đầu tư cá nhân còn hạn chế về kiến thức. Vì vậy, trong giai đoạn thí điểm, chính sách được thiết kế như một “vùng đệm an toàn”, cho phép nhà đầu tư trong và ngoài nước mở tài khoản tại các tổ chức cung cấp dịch vụ được cấp phép để giao dịch, song song với việc đào tạo, phổ biến kiến thức cho người dân và doanh nghiệp.
Một điểm đáng chú ý khác là điều kiện tham gia thị trường được đặt ở mức cao. Theo ông Hòa, các tiêu chuẩn dành cho tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được xây dựng trên cơ sở tham khảo thông lệ quốc tế, đồng thời bám sát thực tiễn Việt Nam.
“FATF đánh giá các tiêu chuẩn này là phù hợp, thể hiện rõ quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường tài sản mã hóa chuẩn mực, minh bạch và an toàn ngay từ giai đoạn thí điểm”, ông nhấn mạnh.
Những thay đổi DN và nhà đầu tư phải theo dõi
Liên quan trực tiếp đến câu hỏi được giới đầu tư và doanh nghiệp quan tâm, ông Tô Trần Hòa cho biết, Nghị quyết 05 đã giao Bộ Tài chính hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là thuế, kế toán – kiểm toán và cơ chế cấp phép.
Cụ thể, Bộ Tài chính đang xây dựng ba thông tư quan trọng:
-Thông tư về chế độ kế toán – kiểm toán đối với tổ chức cung cấp dịch vụ, tổ chức phát hành và doanh nghiệp tham gia giao dịch tài sản mã hóa.
-Thông tư về chính sách thuế, bao gồm khung và mức thu đối với các hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa.
-Thông tư xác định đối tượng chịu thuế và cách thức thu thuế.
"Dự kiến, các thông tư này sẽ được ban hành trong quý I/2026, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp và nhà đầu tư", ông Hoà thông tin.
Song song với đó, Bộ Tài chính đã ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết 05 và Quyết định số 96 liên quan đến thủ tục hành chính. Đáng chú ý, cổng tiếp nhận hồ sơ đăng ký tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đã chính thức được mở, đánh dấu bước đi đầu tiên trong quá trình cấp phép.
