Vì sao Peter Schiff tin rằng đồng USD đang tiến gần điểm gãy?
Peter Schiff cho rằng các yếu tố cấu trúc của nền kinh tế Mỹ đang ở mức báo động, chứ không chỉ là biến động theo chu kỳ. Số liệu chính thức cho thấy nợ quốc gia Mỹ đã vượt mốc 38 triệu tỷ USD lần đầu tiên trong lịch sử, với tốc độ tăng kỷ lục khoảng 23 tỷ USD mỗi ngày trong mùa thu năm 2025 và tổng nợ toàn bộ khu vực kinh tế – bao gồm chính phủ, doanh nghiệp và hộ gia đình – gần chạm 99 triệu tỷ USD, tương đương gần 324% GDP.
Theo ông, cơ chế hỗ trợ cho đồng USD – vị thế đồng tiền dự trữ toàn cầu- đang bị thử thách. Đồng tiền này đã giảm giá mạnh so với các đồng tiền chủ chốt khác, mất khoảng 10 % trong vòng 12 tháng gần đây và rơi xuống mức thấp nhất trong bốn năm qua theo chỉ số tiền tệ quốc tế (DXY).
Trong bối cảnh đó, vàng – tài sản truyền thống phòng ngừa rủi ro – liên tục lập đỉnh mới, vượt 5,500 USD/ounce do nhà đầu tư tìm đến tài sản an toàn trong bối cảnh USD suy yếu và bất ổn kinh tế toàn cầu.
Schiff cũng chỉ ra hiện tượng “phi đô la hóa” – khi nhiều ngân hàng trung ương giảm giữ tài sản định danh USD và tăng dự trữ vàng để bảo vệ giá trị dự trữ của họ – như một chỉ báo niềm tin vào tiền pháp định Mỹ bị xói mòn. Ông cho rằng đây không phải là những biến động ngắn hạn mà là xu hướng định hình lại hệ thống tiền tệ thế giới.
Khủng hoảng “thuần Mỹ”: Điều gì khiến kịch bản này khác năm 2008?
Khác với khủng hoảng 2008, vốn bắt nguồn từ bong bóng bất động sản và đổ vỡ hệ thống ngân hàng, Schiff dự báo khủng hoảng sắp tới sẽ mang tính “nội tại” do mất cân đối tài khóa và tiền tệ kéo dài. Khi niềm tin vào USD suy giảm đáng kể, dòng vốn có thể rút khỏi các tài sản định danh bằng USD - bao gồm trái phiếu Kho bạc Mỹ - đẩy lãi suất tăng và chi phí tài trợ nợ lên cao, gây áp lực kéo dài lên thị trường tài chính.
Nợ liên bang Mỹ hiện chiếm khoảng 122–125% GDP, con số vượt mức an toàn lịch sử và đứng cao so với nhiều nền kinh tế phát triển khác. Với chi phí lãi vay đối với nợ công vượt 1 triệu tỷ USD mỗi năm, một phần lớn ngân sách quốc gia bị dùng để trả lãi thay vì đầu tư phát triển.
Đáng chú ý, dù thị trường chứng khoán Mỹ vẫn ghi nhận các chỉ số như S&P 500 lập đỉnh cao trong vài tháng gần đây, đà tăng này phần lớn phản ánh kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp và chính sách tiền tệ hơn là nền tảng bền vững nếu USD tiếp tục suy yếu mạnh.
Nếu đồng USD mất địa vị ưu thế, sự thay đổi đó sẽ tạo ra một cú sốc khác biệt so với năm 2008 – tác động sâu rộng đến cả chi phí vay mượn, thương mại quốc tế và sức mua của người tiêu dùng. Schiff dự báo tác động của kịch bản này có thể vượt xa hệ quả của khủng hoảng tài chính toàn cầu gần hai thập niên trước.
Vàng, USD và tương lai tài sản: Nhà đầu tư nên nhìn nhận rủi ro ra sao?
Trong khi nhiều nhà phân tích vẫn tin vào vị thế trung tâm của USD trong hệ thống tài chính quốc tế, các biến động dữ liệu thị trường gần đây cho thấy vàng – tài sản bảo toàn giá trị – đang hấp dẫn mạnh mẽ. Giá vàng liên tục lập đỉnh mới trên 5,500 USD/oz, với mức tăng khoảng 30 % chỉ trong năm đầu 2026, khi nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn trong bối cảnh USD giảm giá.
Các chỉ số giá vàng toàn cầu trong năm 2025 cũng cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ. Tính đến cuối năm 2025, giá vàng bình quân thế giới đạt hơn 4.300 USD/oz, tăng gần 48% so với cùng kỳ năm trước, trong khi chỉ số giá USD quốc tế giảm xuống dưới 99 điểm.
Peter Schiff nhấn mạnh rằng trong một kịch bản USD suy yếu nghiêm trọng, tài sản như vàng và bạc có thể đóng vai trò hàng rào phòng ngừa rủi ro hiệu quả hơn so với tài sản định danh bằng tiền pháp định. Ông còn hoài nghi quan điểm cho rằng tiền điện tử là giải pháp thay thế thực sự, vì chúng vẫn mang tính đầu cơ cao hơn và phụ thuộc vào niềm tin thị trường.
Tuy nhiên, giới phê bình lập luận rằng vị thế đồng USD vẫn được củng cố bởi thị trường tài chính sâu rộng và thiếu lựa chọn thay thế thực sự ở quy mô toàn cầu. Giá vàng tăng có thể phản ánh tâm lý phòng ngừa rủi ro đối với bất ổn kinh tế và địa chính trị nói chung, không nhất thiết chứng tỏ sự sụp đổ cận kề của USD.
Trong bối cảnh khối nợ công tiếp tục tăng và tranh luận về tính bền vững của hệ thống tài chính Mỹ ngày càng sôi động, cảnh báo của Schiff dù gây tranh cãi nhưng phản ánh những rủi ro hệ thống đáng chú ý. Đối với nhà đầu tư, việc đánh giá lại cân bằng tài sản, giảm phụ thuộc quá mức vào đồng USD và cân nhắc các kênh bảo vệ giá trị trở thành chủ đề ngày càng quan trọng trong chiến lược dài hạn.
