Phát ngôn chính trị cứng rắn, nhưng chưa phải cú sốc hệ thống
Căng thẳng leo thang khi ông Trump, trả lời báo chí trên chuyên cơ Air Force One, cho biết khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào Colombia là “hoàn toàn có thể”. Ông cáo buộc chính quyền Colombia không kiểm soát được hoạt động buôn bán cocaine (ma tuý) vào Mỹ và ám chỉ chính quyền hiện tại khó có thể tồn tại lâu dài.
NOW - Trump says "It sounds good to me," when asked whether there will be a U.S. operation on Columbia. "Colombia is very sick too, run by a sick man who likes making cocaine and selling it to the United States, and he's not going to be doing it very long, let me tell you." pic.twitter.com/9Rf2lFMm7F
— Disclose.tv (@disclosetv) January 5, 2026
Phát ngôn của ông Trump về khả năng Mỹ can thiệp quân sự vào Colombia là “hoàn toàn có thể”. Nguồn @disclosetv.
Những phát biểu này nối tiếp chuỗi tuyên bố cứng rắn của ông Trump liên quan đến khu vực Mỹ Latinh, sau các diễn biến tại Venezuela và những cảnh báo trước đó nhắm vào Mexico. Tuy nhiên, các động thái này hiện vẫn dừng ở cấp độ chính trị và thông điệp, chưa đi kèm các biện pháp trừng phạt tài chính, kiểm soát dòng vốn hay can thiệp trực tiếp vào hệ thống kinh tế.
Đây chính là lý do khiến thị trường crypto phản ứng tương đối bình thản. Khi chưa xuất hiện yếu tố làm gián đoạn thanh khoản USD, dòng vốn toàn cầu hay hệ thống thanh toán quốc tế, nhà đầu tư chưa coi đây là cú sốc đủ lớn để kích hoạt một chu kỳ “né-tránh-rủi-ro” diện rộng.
Thị trường crypto đang định giá rủi ro địa chính trị như thế nào?
Không phải mọi căng thẳng địa chính trị đều ngay lập tức tạo sóng trên thị trường crypto. Trên thực tế, thị trường đang định giá rủi ro dựa trên mức độ ảnh hưởng tới dòng tiền, thanh khoản và cấu trúc tài chính, thay vì phản ứng theo cường độ ngôn từ chính trị.
Những tuyên bố cứng rắn hay đe dọa quân sự, như trường hợp Colombia, trước hết được xem là rủi ro chính trị, chưa phải rủi ro hệ thống. Khi chưa có dấu hiệu gián đoạn dòng vốn toàn cầu, chuỗi thanh toán quốc tế hoặc chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn, crypto thường chỉ phản ứng ở mức quan sát.
So với giai đoạn 2020–2022, nhà đầu tư hiện nay đã “trưởng thành” hơn trong cách tiếp nhận tin tức. Crypto không còn là tài sản giao dịch thuần cảm xúc, mà ngày càng tiệm cận cách định giá của các tài sản rủi ro khác: Đánh giá xác suất – mức độ lan tỏa – và hệ quả kinh tế thực.
Cuộc xung đột Nga – Ukraine năm 2022 là ví dụ điển hình. Bitcoin ban đầu giảm cùng thị trường toàn cầu, nhưng nhanh chóng phục hồi khi crypto được sử dụng như kênh thay thế trong bối cảnh hệ thống ngân hàng bị gián đoạn. Tương tự, tại các quốc gia chịu trừng phạt như Iran hay Venezuela, crypto không suy yếu vì địa chính trị, mà còn đóng vai trò công cụ giao dịch và chuyển giá trị.
Trong trường hợp Colombia, rủi ro hiện tại chủ yếu mang tính định hướng chính sách và phát ngôn chính trị, chưa tác động trực tiếp đến cấu trúc tài chính toàn cầu. Vì vậy, thị trường crypto có xu hướng theo dõi thay vì phản ứng ngay. Các chỉ báo tâm lý như Chỉ số Sợ hãi và Tham lam của tiền mã hoá (Crypto Fear & Greed Index) vẫn ở trạng thái cân bằng, cho thấy tâm lý nhà đầu tư chưa chuyển sang phòng thủ cực đoan.
Nói cách khác, câu hỏi mà thị trường đang đặt ra không phải là “có căng thẳng hay không”, mà là: “Căng thẳng đó có làm thay đổi dòng tiền hay không?”
Vì sao không phải mọi căng thẳng quốc tế đều khiến crypto biến động
Có ba lý do chính khiến nhiều sự kiện địa chính trị hiện nay không tạo biến động mạnh lên thị trường crypto.
Thứ nhất, crypto phản ứng mạnh với khủng hoảng tài chính hơn khủng hoảng chính trị thuần túy. Lịch sử cho thấy Bitcoin và stablecoin chỉ thực sự biến động lớn khi hệ thống ngân hàng bị gián đoạn, đồng nội tệ mất giá, hoặc dòng vốn bị kiểm soát. Những xung đột mang tính khu vực, chưa chạm đến các trụ cột tài chính toàn cầu, thường chỉ tạo nhiễu ngắn hạn.
Thứ hai, vai trò của crypto đã thay đổi theo chu kỳ. Nếu giai đoạn đầu, crypto được xem là tài sản “trú ẩn thay thế”, thì hiện tại nó vừa mang tính đầu cơ, vừa đóng vai trò hạ tầng tài chính song song. Điều này khiến phản ứng của thị trường trở nên chọn lọc hơn. Tin xấu không đủ “nặng” sẽ bị hấp thụ nhanh bởi thanh khoản.
Thứ ba, thị trường đã quen với rủi ro địa chính trị. Trong vài năm gần đây, thế giới liên tục đối mặt với chiến tranh, trừng phạt, căng thẳng thương mại. Khi rủi ro trở thành trạng thái “bình thường mới”, nhà đầu tư chỉ phản ứng khi có yếu tố bất ngờ làm thay đổi kỳ vọng dài hạn.
Vì vậy, việc crypto “đứng yên” trước một số tin địa chính trị không phải là dấu hiệu thờ ơ, mà là kết quả của quá trình sàng lọc thông tin và định giá có điều kiện.
Nhà đầu tư nên theo dõi những biến số nào khi địa chính trị leo thang?
Thay vì bị cuốn theo từng phát ngôn chính trị, nhà đầu tư crypto nên tập trung vào bốn nhóm biến số cốt lõi.
Thứ nhất là chính sách tiền tệ và phản ứng của thị trường tài chính truyền thống. Nếu căng thẳng địa chính trị khiến lợi suất trái phiếu biến động mạnh, đồng USD tăng sốc hoặc dòng tiền rút khỏi thị trường mới nổi, crypto sẽ khó đứng ngoài.
Thứ hai là dòng tiền stablecoin và thanh khoản on-chain. Sự gia tăng đột biến của USDT, USDC trên các sàn thường là tín hiệu phòng thủ, trong khi dòng stablecoin quay trở lại DeFi hoặc altcoin cho thấy khẩu vị rủi ro vẫn còn.
Thứ ba là mức độ lan tỏa của rủi ro. Một sự kiện chỉ mang tính song phương khác hoàn toàn với căng thẳng có nguy cơ kéo theo trừng phạt, hạn chế thanh toán quốc tế hoặc kiểm soát vốn. Crypto chỉ thực sự phản ứng mạnh khi rủi ro có khả năng “vượt biên giới tài chính”.
Cuối cùng là tâm lý thị trường tổng thể. Các chỉ số như sợ hãi và tham lam (Fear & Greed), tỉ lệ tài trợ, hợp đồng mở (OI) hay cấu trúc vị thế phái sinh cho biết thị trường đang ở trạng thái phòng thủ hay sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Địa chính trị chỉ là chất xúc tác, không phải nguyên nhân gốc.
