Đế chế Telegram trị giá 30 tỷ USD, vận hành với 30 nhân viên, không văn phòng và bí mật của người đứng đầu Pavel Durov

Trong ngành công nghệ, nơi các tập đoàn như Google, Meta và Apple vận hành bộ máy lên đến hàng trăm nghìn nhân viên, Telegram nổi lên như một nghịch lý. Nền tảng này sở hữu hơn 1 tỷ người dùng, trị giá xấp xỉ 30 tỷ USD, nhưng toàn bộ công ty chỉ có khoảng 30 nhân sự làm việc từ xa, không văn phòng cố định và đặc biệt không có phòng nhân sự HR.

Mô hình tối giản này khiến cộng đồng công nghệ ngỡ ngàng, bởi từ trước đến nay, quy mô lớn thường được xem là yếu tố đảm bảo tăng trưởng. Tuy nhiên, Telegram đang chứng minh điều ngược lại: chỉ cần một đội tinh gọn, định hướng rõ ràng và công nghệ tối ưu, một doanh nghiệp vẫn có thể trở thành đế chế tỷ đô.

Câu chuyện trở nên thu hút hơn khi doanh nhân Harsh Goenka chia sẻ trên Twitter rằng Telegram không quảng cáo, không thu thập dữ liệu người dùng, không vận hành theo mô hình doanh nghiệp truyền thống nhưng vẫn phát triển mạnh. Đây không chỉ là hiện tượng kinh doanh mà còn là bài học về tối ưu nguồn lực, văn hóa công ty và triết lý công nghệ đặt quyền riêng tư làm trọng tâm. Bên cạnh đó, những tranh luận liên quan đến pháp lý và quyền tự do Internet càng khiến Telegram trở thành chủ đề được nhắc đến trên toàn thế giới.

Telegram – nền tảng 30 tỷ USD với 30 nhân viên, không văn phòng, không HR

Khác với các công ty Big Tech phụ thuộc phòng ban, họp hành, quy trình nhiều tầng, Telegram chọn vận hành theo cách cực đoan: team nhỏ, tốc độ lớn, chi phí thấp, quyết định nhanh. Mỗi nhân viên tại Telegram gần như đảm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc. Họ không có bộ phận nhân sự việc tuyển dụng diễn ra thông qua các cuộc thi lập trình và sàng lọc năng lực trực tiếp, do chính Pavel Durov giám sát. Điều này đảm bảo rằng mỗi thành viên đều là người tinh nhuệ, tự chủ và xử lý được công việc ở cấp độ rất cao.

Điểm quan trọng là Telegram không đặt văn phòng ở bất kỳ quốc gia nào. Điều này giúp công ty tránh được ràng buộc pháp lý vùng lãnh thổ, vận hành linh hoạt, tối ưu chi phí và duy trì cấu trúc tổ chức gần như zero bureaucracy. Đó cũng là lý do khiến thị trường gọi Telegram là “công ty công nghệ linh hoạt nhất thế giới”.

Pavel Durov – người đứng sau Telegram: cực đoan, nguyên tắc và quyết liệt

Pavel Durov, 39 tuổi, được xem là Steve Jobs phiên bản bảo mật. Ông từng sáng lập VKontakte, mạng xã hội lớn nhất tại Nga, trước khi rời bỏ đất nước vì từ chối cung cấp dữ liệu người dùng cho chính quyền. Telegram được ra đời năm 2013 với lời tuyên thệ: Quyền riêng tư là bất khả xâm phạm.

Durov sở hữu quốc tịch Pháp, UAE và vẫn giữ quốc tịch Nga. Ông dẫn dắt Telegram theo triết lý độc lập, tiết chế truyền thông, không chạy quảng cáo, không bán dữ liệu. Sự cứng rắn này giúp Telegram xây dựng hình ảnh nền tảng của tự do Internet, nhưng cũng đưa công ty đối diện áp lực pháp lý ngày càng tăng.

Đọc thêm: Được CEO Telegram tặng hơn 350 triệu trên Stream, nam Streamer phát cuồng ngay trên sóng

Pháp bắt giữ Pavel Durov – khởi đầu của cuộc tranh luận toàn cầu về quyền riêng tư

Telegram bác bỏ cáo buộc, tuyên bố không kiểm duyệt chính trị và chỉ xử lý các yêu cầu pháp lý hợp lệ. Cựu nhân viên NSA Edward Snowden lên tiếng gọi vụ việc là "một đòn tấn công tự do Internet và quyền con người". Những phản ứng này khiến Telegram trở thành tâm điểm tranh luận về ranh giới giữa bảo mật cá nhân và kiểm soát an ninh quốc gia.

Lưu lượng người dùng khổng lồ của Telegram và tác động đến TON

Tháng 9/2023 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Telegram chính thức ra mắt TON Space – một ví tự quản được tích hợp trực tiếp vào ứng dụng, cho phép người dùng lưu trữ và quản lý tài sản số mà không cần rời khỏi nền tảng. Với hơn 800 triệu người dùng hoạt động, sự tích hợp này ngay lập tức tạo ra hiệu ứng bùng nổ: số lượng ví on-chain trên TON tăng vọt lên hơn 100 triệu ví, biến TON trở thành blockchain đạt cột mốc này nhanh nhất chỉ trong vòng chưa đầy một năm, từ đầu 2023 đến tháng 10. Sự kiện này đã thay đổi hoàn toàn tốc độ phát triển của TON khi Telegram chuyển từ vai trò ứng dụng nhắn tin sang một hệ sinh thái Web3 xã hội hóa, đa chức năng và phân quyền mạnh hơn.

Mục tiêu chiến lược của Telegram rất rõ ràng: biến người dùng hiện có thành người dùng blockchain, thay vì xây dựng cộng đồng mới từ đầu như các chain khác. Việc triển khai các tính năng như giao dịch gas-free, Mini Apps, SocialFi, NFT Marketplace hay cơ chế ví non-custodial trong ứng dụng giúp người dùng Web2 chuyển sang Web3 dễ dàng mà không có rào cản kỹ thuật. Telegram không chỉ thêm blockchain như một tiện ích bổ sung, mà dần đưa công nghệ Web3 trở thành lõi của trải nghiệm người dùng, từ đó gia tăng giá trị tương tác và dòng tiền on-chain.

Dữ liệu phân tích lưu lượng truy cập Telegram trong giai đoạn tháng 10/2023 – 10/2024 cho thấy Nga vẫn là nguồn traffic lớn nhất, chiếm khoảng 25,9% tổng truy cập, phù hợp với thực tế nhiều dự án TON có team phát triển đến từ Nga, trong đó những market maker lớn như Gotbit có ảnh hưởng đáng kể. Tuy nhiên, tỷ lệ tập trung cao tại Nga cũng đặt TON trước nguy cơ bị siết chặt bởi khung pháp lý phương Tây. Ngoài Nga, Ấn Độ và Brazil cũng đóng góp lượng truy cập lớn, lần lượt khoảng 450 triệu và 340 triệu lượt. Sau khi loại bỏ trùng lặp, Mỹ đứng thứ ba về lượng truy cập duy nhất, cho thấy TON đang dần lan rộng toàn cầu thay vì phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Đọc thêm: Cha đẻ ứng dụng nhắn tin Telegram tuyên bố: “Tôi sống bằng Bitcoin, không phải từ Telegram”

Song song với sự tăng trưởng này, hệ sinh thái TON ghi nhận ~240 triệu người dùng hoạt động, tương đương khoảng 25% MAU của Telegram. Sự bùng nổ mạnh nhất đến từ các ứng dụng Web3 lightweight như DOGS, NOT, Catizen, Rocky Rabbit và Blum – mỗi ứng dụng đều sở hữu trên 20 triệu users, và hàng loạt ứng dụng khác đạt hàng triệu người dùng. Trong thời điểm Web3 bị đánh giá là thiếu người dùng thật, Telegram chính là “động cơ tăng trưởng” hiếm hoi có khả năng mang hàng trăm triệu người vào blockchain chỉ trong một giai đoạn ngắn.

Nếu hệ sinh thái Web3 từng thiếu “đầu vào người dùng lớn đủ để bùng nổ”, thì giờ đây Telegram đã cung cấp chính điều đó.